Buổi sáng ở lớp, trong giờ ăn nhẹ, một bạn nhỏ vô tình làm đổ ly nước ra bàn.
Cô chưa kịp bước tới thì bé đã nhẹ nhàng nói:
– “Cô ơi, con xin lỗi, để con đi lấy khăn lau nhé.”
Một vài bạn khác cũng chạy lại giúp.
Không tiếng la mắng, không hoảng hốt – chỉ có sự bình tĩnh và chủ động.
Cô mỉm cười, vì ngay trong khoảnh khắc ấy, con đã thể hiện được trách nhiệm và sự tự lập của mình.
Ở lớp, mỗi ngày đều có những “sự cố” nho nhỏ như thế – có bạn làm đổ sữa, có bạn làm bạn khác buồn…
Nhưng chính trong những lần “lỡ tay” ấy, trẻ học được những bài học đầu tiên về lòng tự trọng, sự đồng cảm và tinh thần trách nhiệm giúp trẻ trưởng thành qua từng hành động nhỏ, dựa trên nguyên tắc Kỷ luật tích cực trong giáo dục mầm non.
Dựa trên các nghiên cứu trong lĩnh vực Giáo dục cảm xúc và Kỷ luật tích cực (Positive Discipline) cho thấy:
 |  |
- Trẻ học hiệu quả hơn từ trải nghiệm sửa lỗi hơn là từ việc bị phạt hay xấu hổ.
- Khi trẻ được tham gia khắc phục hậu quả – như lau chỗ nước đổ, giúp bạn sắp xếp lại đồ, hay nói lời xin lỗi bằng hành động – não bộ kích hoạt vùng xử lý cảm xúc và ra quyết định, giúp hình thành thói quen tự điều chỉnh hành vi.
- Ngược lại, nếu bị la mắng hay ép buộc, vùng não liên quan đến sợ hãi hoạt động mạnh, khiến trẻ có xu hướng né tránh, nói dối hoặc đổ lỗi.
Do đó, mỗi khi trẻ mắc lỗi, điều giá trị nhất không phải là lời xin lỗi, mà là quá trình con học cách chịu trách nhiệm và khắc phục hậu quả bằng hành động.
Cô giáo không mong con chỉ biết nói “con xin lỗi” để hoàn thành nghi thức, mà mong con hiểu nguyên nhân, nhận hậu quả và biết cách sửa sai chứ không chỉ làm theo mệnh lệnh.
Chính trong quá trình đó, con học được sự đồng cảm, lòng tôn trọng và năng lực tự điều chỉnh hành vi.
Vì vậy, để hướng đến những điều trên, tại lớp học, trong các “sự cố” nhỏ, cô giáo giúp con nhận ra lỗi và học cách sửa sai thông qua từng bước nhỏ:
- Dừng lại – bình tĩnh quan sát.
- Mô tả hậu quả trung lập: “Nước đổ ra sàn, nếu không lau bạn khác có thể trượt ngã.”
- Hỏi mở: “Con nghĩ bây giờ nên làm gì?”
- Cùng hành động: Lau sàn, nói lời xin lỗi, giúp bạn sắp xếp lại đồ.
- Ghi nhận nỗ lực: “Con đã biết chịu trách nhiệm, cô rất tự hào về con.”
Kỹ năng sống bền vững, biết chịu trách nhiệm và biết yêu thương bằng hành động sẽ dần hình thành khi nhà trường và gia đình cùng áp dụng những bước nhỏ này một cách nhẹ nhàng và thống nhất và bài học ở lớp sẽ được tiếp nối tự nhiên trong môi trường gia đình vì chúng ta tin rằng:
- Mỗi lỗi lầm là một cơ hội để con hiểu hơn về chính mình.
- Mỗi lần được trao niềm tin, con sẽ mạnh mẽ và tự lập hơn.
Nhà trường và Ba mẹ – khi cùng nhau đồng hành – sẽ giúp con lớn lên trong môi trường nơi:
“Sai lầm không bị phạt, mà được sửa chữa bằng yêu thương và hướng dẫn.”
Cảm ơn Ba mẹ đã cùng StarKids Pre-School nuôi dưỡng những trái tim biết chịu trách nhiệm và biết yêu thương.
